Orchis ustulata -  to jeden z piękniejszych choć małych storczyków. Właściwie trudno go zauważyć rosnącego na kserotermicznych murawach wśród niewysokich traw.  Ale jeśli już go dostrzeżemy i pochylimy się nad nim to zobaczymy niezwykłą urodę jego kwiatów, kolory, rysunek. Rośnie zwykle w kępach po trzy cztery rośliny na suchych wapiennych pagórkach razem z Anemone sylvestris i innymi ciepłolubnymi roślinami.

To zdjęcie z jego naturalnego stanowiska

A to już w moim ogrodzie.

Narodziny piękna

Cypripedium calceolus jest uważany za jeden z najpiękniejszych naszych storczyków, niewątpliwie  jego efektowne i oryginalne kwiaty są pełne  uroku.  Lubie obserwować poszczególne etapy ich ukazywania się.



Ludowa, czasem jeszcze używana, nazwa Pantofelki Matki Boskiej  ma w sobie coś ciepłego, bliskiego sercu. Postanowiłem więc by ze swego ogrodu oddać Bogu co boskie.

Obcinanie kwiatów Cypripedium i innych storczyków, tzw. ogławianie, jest sposobem na wzmocnienie rośliny i pobudzenie jej do wytworzenia nowych pędów. Wydatek energii która  roślina przeznacza na utrzymanie kwiatu i zawiązanie nasion zostaje, w przypadku ogłowienia,  skierowany na rozwój korzeni i wytworzenie nowych kłączy.

Gymnadenia conopsea

Gółka długoostrogowa jest storczykiem lubiącym żyzne wilgotne łąki i torfowiska. Obserwowałem ją także na murawie kserotermicznej,  rośnie najczęściej na glebach zasobnych w węglan wapnia. Ma ładny i delikatny zapach. Wraz z pędem kwiatowym może dorosnąć do jednego metra.  Kwitnie w zależności od położenia - od końca maja na nizinach do lipca w górach. Wyróżnia się jej podgatunki ssp. conopsea, ssp. montana, ssp.densiflora różniące się od siebie pokrojem.

Dactylorhiza majalis

Kukułka szerokolistna to chyba nasz najpopularniejszy storczyk. Wciąż można ją spotkać na wilgotnych  a nawet podmokłych łąkach. Dorasta do 70 cm a jej kwiaty, które pojawiają się w maju są w różnych odcieniach fioletu, różu lub czerwieni. Liście najczęściej z ciemnymi plamami. Na mojej działce, której niewielka część to wilgotna łąka ( raczej łączka), występuje naturalnie.
Często pojawia się w sprzedaży. Należy jednak pamiętać, że jak wszystkie storczyki w Polsce, jest pod ochroną. Nie sprawia większych problemów w ogrodzie pod warunkiem, że będziemy pamiętać o warunkach w jakich rośnie w naturalnym środowisku.

Cypripedium

Jak podaje Hezjod w swej Teogonii Afrodyta wynurzyła się z morskiej piany u  wybrzeży  Cypru. Najbardziej znane przedstawienie tego mitu to obraz  Sandro Botticellego "Narodziny Venus"

 Dlaczego pisząc o tym storczyku piszę o bogini piękna. Powodem jest uroda tego storczyka oraz to że, nadana mu przez Linneusza łacińska nazwa  Cypripedium, co możemy przetłumaczyć jako trzewik Afrodyty ( gr. Kypris, jeden z przydomków Afrodyty pochodzący właśnie od Cypru i pedilon - trzewik, sandał) . Co ciekawe, zanim Linneusz tak go nazwał to znany był jako Cypripedium mariae (Bucik Najświętszej Mari Panny).  Jeszcze w XX wieku na niektórych  terenach wiejskich storczyk ten nazywany był Bucikiem Matki Boskiej. Być może nazwa Linneusza nawiązuje do nazwy starożytnej.
Cypripedium Calceolus (Obuwik pospolity) jest jedynym przedstawicielem tego rodzaju  w naszej florze. Dorasta do 70 cm a jego piękne i pachnące kwiaty pojawiają się pod koniec maja. Preferuje gleby żyzne i bogate w węglan wapnia. Spotkać go możemy w widnych i ciepłych lasach bukowych, w zaroślach łąk kserotermicznych, na okrajkach.  Obuwiki rosnące  w pełnym  świetle lub w lekkim półcieniu zwykle tworzą kępy, są zwarte i niższe niż te rosnące pojedynczo w cieniu, mają też bardziej intensywne kolory. 
Tak wygląda roślina rosnąca w półcieniu.

Na tym zdjęciu widać pokrój rośliny rosnącej w słońcu na północnym stoku łąki.

Obuwiki są uprawiane w ogrodach od XVI i wciąż cieszą się niesłabnącym zainteresowaniem miłośników ogrodów. Uchodzą, nie wiedzieć czemu, za rośliny wymagające i kapryśne. Są dość żywotne i jeśli zapewnimy im odpowiednie warunki (wapienna żyzna gleba, "suche stopy" i półcień)  wynagrodzą nam to pięknymi kwiatami.  Dość dobrze rozmnażają się wegetatywnie tworząc z roku na rok nowe przyrosty. Generatywne rozmnażanie tych roślin w ogrodzie jest prawie niemożliwe, w sporadycznych przypadkach, gdy wytworzy się właściwa fitocenoza, mogą pojawić się siewki Obuwika. Należy jednak pamiętać, że cykl zwany "od nasiona do nasiona" trwa od 6 do 15 lat.